Kalsiyum ve fosfor gibi kemiklerin gelişiminde çok önemli rol oynayan minerallerin kemiklerde yeterince bulunmamasına bağlı olarak ortaya çıkan hastalığa raşitizm denir. Her yaşta görülmesine rağmen, sıklıkla çocuklarda D vitamini eksikliğine bağlı olarak oluşan raşitizm görülür. Çoğunlukla 3 ay- 2 yaş arası çocuklarda ortaya çıkar. Türkiye’ de görülme sıklığı yüzde 5-6 arasındadır fakat bazı bölgelerde bu oran çok daha fazladır.

D vitaminin önemi :

Doğada yumurta, süt ve bazı balıklarda (morina, orkinos, sardalya, yılanbalığı vb) yaygın olarak bulunan D vitamini, provıtamm olarak, yani etkin olmayan biçimde, insan derisinde de vardır. D vitamininin etkin hale dönüşümü, gü­neş ışığmdaki morötesi ışınların cilt üzerine doğrudan etkisiyle gerçekleşir. Organizmanın ürettiğinin yanı sıra ge­rek gıda maddelerinden, gerek yapay olarak vitamin haplarından alman D vi­tamini bağırsaklarda kalsiyum emilimi-ni uyanr, fosforu bağlı olduğu organik bileşiklerden ayırarak serbest hale geti­rir ve kemikte apatit biçiminde birleşik olarak bulunan fosfor ve kalsiyum biri­kimini kolaylaştırır. Bütün bunlar kalsi­yum, fosfor ve D vitamininin, kemikte kalsiyum birikmesi, yani kıkırdağın sertleşip kemiğe dönüşmesi için vazge­çilmez olduğunu göstermektedir. Yaşa­mın ilk aylarında çocuğun ağırlığı artar, boyu uzar ve dölütsel yaşam sırasında annenin vücudundan elde edilip birikti­rilen kalsiyum ve fosfor depolarının kullanılmasıyla kemik yapısı güçlenir. Ama depolanmış olan fosfor ve kalsi­yum bir süre sonra tükenir. Bundan sonra sütle birlikte D vitamini alınmaz­sa ya da iklimsel (örneğin sis) ve çevre­sel (güneş almayan nemli evlerde ya­şam) nedenlerle çocuğun cildindeki D vitamini etkin hale dönüşemezse, sütün içerdiği D vitamini (litrede yaklaşık 30 mg) bağırsaklardan emilemez; dolayı­sıyla kemikte kalsiyum birikemeyeceği için kemik yapısı güçlenemez. Böylece bebek raşitik olur.

Başlıca belirtileri :

Her yaşta farklı belirtileri vardır. Bebeklerde görülen D vitamini eksikliğine bağlı raşitizmde kandaki kalsiyum ve fosfor miktarları normal bulunması gereken miktardan daha azdır. Sebebi bir çok faktöre bağlı olabilir. Vücut yapısında da bazı farklılıklar göze çarpar. Diş daha geç yaşlarda çıkar, el ve ayak bilekleri normalden daha geniştir. Yalnız bu geç diş çıkmasının sebebi sadece D vitamini eksikliği değildir. Bu yüzden her dişi geç çıkana D vitamini verilmemelidir. Göğüste küçük şişlikler vardır ve çökmeler oluşabilir. Hastalık ilerledikçe büyüme geriliği, yaşıtlarından kısa kalma gözükür. Yürürken bacaklarda eğrilik vardır. Bu sorunlar kalsiyum yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkar. Raşitizmli bebeklerin yürümesi ve emeklemesi geç olur. Kaslar zayıftır. Anneler bebeğin başının terlediğini söylerler. Bu belirtilerin tek tek görülmesi raşitizm olduğunu düşündürmez. Bunlardan birkaçı birlikteyse raşitizm düşünülebilir. Bazı hastalıklar sonucu ya da genetik faktörlerden dolayı da ortaya çıkabilir.

Raşitizm ve raşitizm için bitkisel öneriler :

• Bir kova (5 lt.) soğuk suyun içine dört avuç dolu­su su keneviri katılıp on iki saat bekletildikten sonra iyice kay­natılıp, süzülerek banyo suyuna katılıp yirmi dakika süresince banyo yapılır. Bitki 2-3 defa daha kullanılabilir.
• Bir litre suyun içine, bir adet çam kozalağı katılıp kayna­tılmasının ardından süzülerek gündeüç öğün birer çay fincanı içilir.
• Bir kova (5 İt.) soğuk suyun içine ince kıyılmış dört avuç dolusu ceviz yaprağı katılıp on iki saat bekletildikten sonra iyi­ce kaynatılıp, süzülerek banyo suyuna katılıp yirmi dakika süre­since banyo yapılır. Bitki 2-3 defa daha kullanılabilir.
• Bir miktar ceviz içi küçük parçalara bölündükten sonra bir şişenin boğazına kadar doldurulur ve üzerine ağzına kadar saf zeytinyağı eklenerek, ağzı sıkıca kapatıldıktan sonra şişe iki hafta boyunca güneş görebileceği veya sıcak bir yerde bekletilir. Gerektiğinde vücut bu cevizyağı ile ovulur.
• Bir litre suyun içine, ince kıyılmış bir avuç lahana yapra­ğı katılıp kaynatılmasının ardından süzülerek günde iki kez sa­bah ve akşam olmak üzere birer çay fincanı içilir.
• Bol miktarda havuç ve turp salatası yenir.
• Süt ve sütten elde edilen gıdalar, yumurta ve balıkyağı içilir.

Raşitizm için şifalı bitkiler : Kayısı, Ağaç çileği, Sarmısak, Tere otu, Ispanak, Lahana

• Kayısı, ağaç çileği ve sarmısak, tedavi süresince ye­meklerden önce veya sonraları bol bol yenilmelidir.
• Tere otundan pişirilen yemeğin suyu süzüldükten sonra kapalı bir kapta muhafaza edilir. Hazırlanan bu sıvıdan hastaya, akşam yatmadan önce ve sabahları aç karma birer bardak içirtilir.
• Pişirilip süzülerek elde edilen ıspanak suyu, kapalı bir kapta yirmi dört saat süreyle dinlendirilir. Tedavi süresince, dinlendirilen bu sıvıdan hastaya bol bol içirtilir.
• Suda pişirildikten sonra süzülerek elde edilen lahana suyu, kapalı bir kapta dinlendirilir. Dinlendirilen bu sıvıdan, tedavi süresince hastaya bol bol içirtilir.