Çıban deride, değişik büyüklükte olabilen cerahatli (iltihabi) kabartılara genel anlamda verilen isim. Sağlıklı bir insanın normal derisi, değişik birçok bakteriye karşı tabii olarak bağışıktır. Birçok bakteri, derinin üst tabakasının altına inemediği gibi kıl kökünün de üst kısmından derine inemez. Burada çoğalır. Derinin direnci kırıldığı zaman veya darbeler sonucunda bu bakteriler iltihap yaparlar.Birçok çıbanlar aynı zaman­da zuhur ederse bu rahatsızlığa Furunkuloz derler. Çıbanlar da­ha ziyade koltuk altında, sırtta, oturulan yerlerde ve baldırda görülür. Mercimek büyüklüğünden güvercin yumurtası büyüklü­ğüne kadar olabilir. Çıban küçük cilt yaralarından vücuda giren mikroplardan meydana gelir. Şeker hastalığı bu çıbanların zu­hurunu kolaylaştırır. Çıbanın başladığı yer ağrı verir ve gergin­leşir. Cilt şişer ve kızarır ve yavaş yavaş kabarıklar peydah olur. Üç beş gün zarfında cerahat baş gösterir. Bu suretle çıban olgun­laşmış olur. Çıban patlayıp cerahat dışarı akınca ağrı azalır ve ölen dokular dışarı atılarak şifa hasıl olur. Birkaç çıbanın bir arada zuhuru (Karbunkel) ismini alır. Bunun genişliği el ayası kadar olabilir, iltihap daha derine gider. Cilt tahta gibi sertle­şir. Kabarcıklar peydah olur. Ve cerahat gelir. Hastanın umumî ahvâli bozulur. Ensede, yüzde bilhassa üst dudakta çıbanlar da­ha tehlikelidir.

Çıban için şifalı bitkiler ve bitkisel tedavi önerileri :

• Zeytinyağının yara, çıban, ekzama, sivilce ve kurde­şen gibi cilt hastahklanna -merhem gibi- sürülmesi pek faydalıdır.
• El ve ayaklarda meydana gelen yara ve çıbanlar için bal ile un kanştınlıp lapa hâlinde çıban üzerine konuldu­ğunda çabucak olgunlaşünp iyileştirir.
• Nergis çiçeği, karaburçak ve bal ile pişirildiği zaman, yaralann kirlerini temizler ve zor olgunlaşan çıbanları delip olgunlaştım.
• İki kalça arasından kan aldırmak, uyluklarda çıkan çıban, uyuz, sivilce gibi hastalıklara, aynca nıkris, basur, bacak şişliği, mesane, rahim ağnsı ve sırtta meydana ge­len kaşıntıya karşı faydalıdır.
• Damkoruğu ile sarımsak iyice ezilip karıştırldıktan sonra ılık su tatbiki yapılarak nasırlı bölgeye uygulanabilir.
• Tuz iyice ezilmiş hale getirilen sarımsak ile karıştırıldıktan sonra bu karışım nasır olan bölgeye sürülür.
• Ayakta bulunan nasırı tedavi etmek için taze damkoruğu sarılabilir.Bu iyileşmesine yardımcı olacaktır.